Newyddion

FAWCETT LAUNCHES GROUNDBREAKING LEGAL CHALLENGE TO GOV’T BUDGET

The Fawcett Society has filed papers with the High Court seeking a Judicial Review of the government's recent budget They believe the Treasury did not assess the way different budget measures would affect different groups, as is required by the law.

Consultation on Re-Allocation of National Lottery Shares

Consultation on Re-Allocation of National Lottery Shares The Department for Culture, Media and Sport is consulting on proposals to re-allocate National Lottery Shares, and is seeking responses by 21 August 2010.

The Promoting Independence Awards 2010

The Promoting Independence Awards 2010 is a joint event staged by Cymorth Cymru and Welsh Local Authorities.

WWA comments on the Independent Police Complaints Commission report on the response by the police to Joanna Michael

Today (26th July), the Independent Police Complaints Commission have released their report into the police handling of Joanna Michael case.

Commit to Prevent! from Stop it Now! Wales

Putting child sexual abuse prevention on the political agenda July 26, 2010: Residents in Wales are being given the chance to get the prevention of child sexual abuse on the political agenda, thanks to a new campaign by Stop it Now! Wales.

The Welsh Assembly Government is committed to tackling this persistent form of inequality for women as well as underpinning our commitment to all victims of domestic abuse.

Carl Sargeant, Minister for Social Justice & Local Government, 25 March 2010

Violence against women and girls continues unabated in every continent, country and culture. It takes a devastating toll on women’s lives, on their families, and on society as a whole. Most societies prohibit such violence — yet the reality is that too often, it is covered up or tacitly condoned

UN Secretary-General Ban Ki-Moon, 8 March 2007

Hanes

 

Yn ystod dechrau’r 1970au, daeth y mudiad Cymorth i Fenywod yng Nghymru â’r broblem o ‘guro gwragedd’ i sylw’r cyhoedd. O ganlyniad i’r galw uchel am lefydd diogel i fyw er mwyn dianc rhag cam-drin yn y cartref, sefydlwyd grwpiau Cymorth i Fenywod lleol yng Nghymru. Sefydlwyd Cymorth i Fenywod Cymru, fel y corff ambarél cenedlaethol, ym 1978 drwy gyllid gan Adran Gwasanaethau Cymdeithasol Awdurdod Lleol y Swyddfa Gymreig. Yna, daeth y grwpiau Cymorth i Fenywod lleol yn ‘aelodau’ o’r corff hyn. Prif nod Cymorth i Fenywod Cymru oedd cydlynu gwaith ac ymgyrchoedd grwpiau Cymorth i Fenywod lleol yng Nghymru.

Roedd y grwpiau Cymorth i Fenywod lleol yn darparu llety (lloches) diogel, dros dro, gwybodaeth a chefnogaeth i fenywod a phlant a oedd yn dioddef cam-drin yn y cartref. Roedd Cymorth i Fenywod yn dibynnu llawer iawn ar lafur ac ymrwymiad gwirfoddolwyr di-dâl a oedd yn cydnabod yr angen am wasanaethau i gefnogi menywod a phlant mewn perygl o, neu’n dioddef y cam-drin.

Fel ei grwpiau aelod, gweithiodd Cymorth i Fenywod Cymru ar y cyd. Golygai hyn bod yr holl benderfyniadau a fyddai’n effeithio ar waith y grŵp yn cael eu gwneud ar y cyd, felly’n galluogi menywod drwy rannu cyfrifoldeb a heb gamddefnyddio pŵer nac ailadrodd hierarchaeth bŵer anghyfartal y mae menywod yn ei chael o fewn cymdeithas. Mae llawer o’n haelodau’n dal i weithio ar y cyd.

Ychydig iawn o opsiynau oed ar gael i fenywod a oedd yn chwilio am ddewis arall ar wahân i fyw gyda dynion ymosodol a threisgar. Ar wahân i yng nghyd-destun ysgaru, roedd cael diogelwch o dan gyfraith sifil neu deulu bron yn amhosib; nid oedd cam-drin yn y cartref yn dderbyniol fel rheswm dros fod yn ddigartref; byddai’r heddlu ac awdurdodau’n gwrthod ‘ffraeon teuluol’ fel rhywbeth bach a gwastraff amser o ran eu hadnoddau; ac ymateb y rhan fwyaf o asiantaethau oedd 'ewch adref a maddeuwch'. 

Cynhaliwyd llochesau cynnar yn gyfan gwbl gan lafur gwirfoddol menywod ymrwymedig. Roedd yr adeiladau’n aml mewn cyflwr gwael ac yn orlawn, ond roeddent yn darparu diogelwch a chefnogaeth ac yn galluogi llawer o’r menywod a’u defnyddiodd i ddianc a chychwyn bywyd newydd heb gamdriniaeth. Ychydig iawn o gyllid cyhoeddus a roddwyd i waith lloches – roedd fel arfer ar ffurf grantiau o dan y Rhaglen Cymorth Trefol neu drwy Gynlluniau Comisiwn Gwasanaethau’r Gweithlu tymor byr, a’n hwyrach drwy grantiau awdurdod lleol o dan Adran 13 Deddf Tai (Pobl Ddigartref) 1977.

Tudalen 1

Er y cafodd dirwasgiad economaidd y 1980au effaith fawr iawn ar Gymorth i Fenywod Cymru a’r grwpiau, ehangodd y gwasanaeth lloches yn gyflym yng Nghymru. Hwn oedd y cyfnod y trawsffurfiodd y gwaith o fod yn gwbl wirfoddol i fod yn gyflogedig er mwyn rheoli llochesau Cymorth i Fenywod yn well. Amrywiodd y lefelau a’r mynediad i gyllid ar gyfer llochesau’n sylweddol gyda therfyniad y Rhaglen Cymorth Trefol. Yn anfodlon, cymerodd awdurdodau lleol y cyfrifoldeb o gyllido’r llochesau yn wyneb blaenoriaethau ariannol eraill. Ar ben hyn, doedd dim cronfa wledig debyg ar gael, ac felly dioddefodd y gwasanaethau yng nghefn gwlad Cymru.

Erbyn diwedd y degawd, disgrifiodd Cymorth i Fenywod Cymru’r sefyllfa druenus fel "sgrialu’n anobeithiol am arian i gadw fynd".

Yn y gwanwyn ym 1989, nododd adolygiad gan y Swyddfa Gartref:

"Un o’r prif broblemau y mae’r mudiad lloches yn ei chael yw diffyg ac ansicrwydd cyllid".

Er gwaethaf cydnabod gwerth y gwasanaeth unigryw a ddarparwyd gan Gymorth i Fenywod, nid oedd modd ateb y galw cynyddol am loches a chefnogaeth yn y 1980au. Gorfodwyd llawer o fenywod i dderbyn eu sefyllfaoedd arswydus gam fod y tebygolrwydd o gael cartref gweddol arall, incwm digonol a diogelwch cyfreithiol yn brin.

Mewn papur cefndir i’r ddadl, nododd y Swyddfa Gymreig:

"Mae’r gwasanaeth gweddol newydd hwn sy’n datblygu’n gyflym, wedi bodoli trwy fod yn ymdrech wirfoddol gyda gwirfoddolwyr yn bennaf. Mae wedi bod yn hyblyg i newid a datblygu wrth i syniadau ddatblygu a chreu ethos "llawr gwlad" sydd efallai’n amhosib ei greu mewn ffyrdd eraill. Does dim amheuaeth fod datblygu llochesau a systemau cefnogi i fenywod sy’n cael eu cam-drin a’u teuluoedd wedi diwallu angen a deimlir yn fawr ond heb ei lwyr ddiwallu am lawer o flynyddoedd yn gynt"

 [Seminar y Swyddfa Gymreig ar Gam-drin yn y Cartref yng Nghymru, Rhagfyr 1983]

Er mwyn ymdrin â’r broblem o ddarpariaeth loches annigonol ac anaddas, tuedd gynyddol y 1990au oedd datblygu llochesau drwy bartneriaethau gydag asiantaethau tai yn hytrach nag awdurdodau lleol.

Parhaodd Cymorth i Fenywod Cymru ymwneud â sefydliadau allweddol yng Nghymru i hyrwyddo diffiniad a dealltwriaeth gyffredin o achosion ac effeithiau cam-drin yn y cartref. Mae hyn wedi cynorthwyo wrth gydnabod y rhyngweithio a’r gyd-ddibyniaeth rhwng tai a materion eraill megis iechyd, addysg, anghenion cymdeithasol, budd-daliadau’r wladwriaeth a chynhwysiad cymdeithasol mewn perthynas â cham-drin a thrais yn y cartref.

Cydnabyddir Cymorth i Fenywod Cymru gan asiantaethau statudol allweddol fel sefydliad i blant am ei fod yn darparu gwasanaethau arbenigol i ymdrin ag anghenion penodol a phroblemau penodol y mae plant yn eu hwynebu o ganlyniad i rwyg teuluol oherwydd trais a cham-drin. Mae Cymorth i Fenywod Cymru wedi tyfu o fod yn glwstwr o grwpiau Cymorth i Fenywod arloesol ‘llawr gwlad’ y 1970au i ddarparwr cenedlaethol blaenllaw gwasanaethau cam-drin yn y cartref a gyflwynir drwy ei 35 grŵp Cymorth i Fenywod lleol.

Mae Deddf Troseddau a Dioddefwyr Cam-drin yn y Cartref 2004, wedi rhoi mwy o bwyslais ar waith amlasiantaeth rhwng yr heddlu ac asiantaethau statudol eraill.

Roedd gofynion newidiol menywod yn golygu bod angen addasu’r amgylchedd gwaith ac yn 2004 daeth Cymorth i Fenywod Cymru’n hierarchaeth. Mae’n cadw at ei nodau a’i ethos gwreiddiol i ‘alluogi menywod i reoli eu bywydau eu hunain’.

Bydd Cymorth i Fenywod Cymru’n dathlu ei ben-blwydd yn 30 oed yn 2008.